كه در كمال لطافت و نزاكت و گوارندگى است و مرغوبات ديگر كه تفصيل هريك طولى دارد با اين سازوبرگ منزل به منزل مرحله‌پيماى كعبهء اقبال و فيافى نورد « 1 » عتبهء اجلال صاحبقران دريانوال گشت . چون همين فيل را در همين سال شاه شجاع الملك افغان در بعضى از معارك هندوستان به دست آورده در قندهار « 2 » به جهت قيصر ميرزا ارسال داشت و در زمانى كه كامران ميرزا و ملك قاسم به عزم تعريك قيصر ميرزا ، چنانچه اشاره بدان رفت ، در قندهار او را هزيمت دادند ، اين فيل « 3 » به اولجاى آورده ، اظهار برترى را به جهت فيروز ميرزا گسيل مىنمايد « 4 » كه در آن روزها ابواب انواع بلايا و محن و نوازل عروض و فتن بر روى روزگارش مفتوح آمده ، فيل را طوعا أو كرها از او گرفته ، بدون تأمل و درنگ گسيل درگاه جهان‌پناه خديو صاحب سرير و اورنگ گرديد . بدين‌علّت از مشى دايمى و حركات شناپرورى سست و ضعيف و اندام بيستون مانندش لاغر و نحيف گشت . قوايمش به سبب عظم جثه ( 178 ب ) و گرانى تن و پيمودن راه‌هاى دور و دراز و شكستن احجار اصلاب فرسوده و ناخنانش مجروح و سوده گشت و روزى سه چهار فرسنگ راه بيشتر درنورديده نشد . بنابراين همه‌جا به تأنى و آرام راه‌سپار و بيابان‌گزار گرديده تا در هشتم شهر رجب المرجب « 5 » وارد دار الخلافهء طهران و در همان روز شرفياب حضور ساطع النور پادشاه جهانيان و شاهنشاه زمين و زمان و در عمارت گلستان ( 195 ) كه قطعه [ اى ] از بهشت جاودان و گوشه [ اى ] از روضهء رضوان است به شرف خاكبوسى پادشاه بهمن وقار سرافراز و از ظهور عوارف و اصطناعات بىاندازهء صاحبقران جهان‌ستان بين الاماثل ممتاز آمد . در همان مجلس رأى خورشيد انارت شاهنشاه « 6 » جهانگشا در مقام پژوهش احوال شاهزادهء اسفنديار همال و قوت الظهر خلافت بىزوال و استكشاف و استفسار « 7 » امور ملك و مال متعلّق گرديد . به بيانى روشن و تقريرى واضح بىشايبه ايهام و ابهام حقيقت هرمطلب و مدعا را از روى خيرسگالى و حق‌گويى عرض

--> ( 1 ) . ملك : فيافى نبرد . ( 2 ) . ملك : « در قندهار » ندارد . ( 3 ) . مج : فيل را . ( 4 ) . مج : مىنمايند . ( 5 ) . مج : 1222 . ( 6 ) . ملك : شاهنشا . ( 7 ) . مج : خلافت بالاستقلال و استفسار و استكشاف .